مراتب دل

حال دل با تو گفتنم هوس است

خبر دل شنفتنم هوس است

طمع خام بین که قصۀ فاش

از رقیبان نهفتنم هوس است

در خصوص جایگاه و مراتب دل نمیتوان سخن قطعی و یقینی بر زبان راند مگر آنکه فراتر از جایگاه ارگانیکی آن ، خواستگاه آن را نیز مورد واکاوی قرار داد ، لذا با عنایت به مضامین مورد اشاره درمطالب قبل که وسعت مفهوم و محتوای این واژه در مفاهیم مترادف آن مورد بحث قرار گرفت در اینجا نیز مفهوم کاربردی آن ازمنظر تبیین خاستگاه این واژه مورد امعان نظر است .

بدون شک عمیق ترین توصیف از منظرخاستگاه این واژه را درقیاس با نظریات مکاتب منتسب به امانیسم ، در قرآن کریم میتوان یافت ، آنجا که فطرت و اصالت وجود انسان ، الهی و ربانی قلمداد میگردد  « ...فطرة الله التی فطر الناس علیها...»(١)

از آنجائی که در داستان خلقت انسان ، هدف از این خلقت را قرار دادن این موجود در بالاترین جایگاه و منزلت ( یعنی جایگاه خلیفة الهی یا جانشینی خداوند) معرفی و  سرشت و نهاد و اساس نفس انسان نیز خدائی و ربانی قلمداد میگردد ، میتوان پی برد که چرا بهای این متاع ازاین منظر تا به این حد است که خالق آن خود خریدار آن میگردد  « انّ الله اشتری من المؤمنین اموالهم و انفسهم بانّ لهم الجنه... » یعنی بهای دل و دراین تعبیر نفس وجود انسان ، از ناحیه خالق که خودنیز خریدارآن است ، بهشت تعیین میگردد(٢)  و درجای دیگر قتل یک نفر انسان را به ناحق مساوی قتل جمیع انسانها و حیات اورا مساوی با حیات جمیع انسانها ارزیابی مینماید « من قتل نفساًبغیرنفس اوفساد فی الارض فکانّما قتل النّاس جمیعاًو من احیاهافکانّمااحیاالنّاس جمیعاً...»(٣)

اما چرا دامنه ارزش و مقدار بهای این متاع ثمین از اعلی علیین تا اسفل السافلین در نوسان است ، اگر بهای دل یا همان سند وجودی انسان تابه این حد ارزشمند و گرانمایه تعیین گردیده پس همین دل چرا باید درگرو کمترین بها و گاه کمترین ها قرار گیرد .

-----------------------------------------------------

(١)-: روم٣٠  (٢)- :توبه١١١ (٣)- :مائده ٣٢

/ 6 نظر / 51 بازدید
اشراق تماشا

سلام. دل خانه ی حق است. استفاده کردم. دو شعر جدید دارم. منتظرم.

متولد ماه دی

دلا نزد کسی بنشین که او از دل خبر دارد به زیر آن درختی رو که او گلهای تر دارم سلام به نازنین دوست قدیمی من...و عذر تقصیر به خاطر اینکه بدلیل دیر دیدن پیام تو دوست صاحبدل دیر پاسخ گفتم... خوشحالم که با این سبک و سیاق جدید و عارفانه به نوشتن ادامه می دهید و اگر توفیقی باشد همیشه خواننده مطالبتان خواهم بود... دوستدار تو دوست عزیز[گل]

عزت الله

سلام عزیز مطالبت رو خوندم و در آینده دنبال می‌کنم . بلاگ خوب و پر محتوایی داری . از اینکه منت گذاشتی و به من سر زدی ممنونم . امیدوارم آخرین بار نباشد . برات آرزوی بهترینها رو دارم شاد باشی.