آخرین دیدار درمدینةالنبی

درآخرین دیدار و زیارت مسجدالنبی و در آخرین روز توقف در مدینه توفیق زیارت قبرنبی مکرم اسلام (ص) و موقعیت آن با منزل آنحضرت و نیز خانه فاطمةالزهرا(ع) و همچنین حضور درکنارمنبرو محراب پیامبر در همان مکان اولیه و نیز ستون مشهور به ستون توبه نصیب میگردد که همگان آرزوی دورکعت نماز در کنار این ستون را دارند و از ازدحام جمعیت قابل توجهی برخوردار است .

لازم به ذکراست ستون توبه به این دلیل به این نام مشهور است که بنا به روایت ، شخصی بنام ابولباب در زمان حیات پیامبر به علت ضعف ایمان ، سعایت مسلمین را در میان دشمنان آنان مینمود و چون شناسائی و مورد غضب و نفرت رسول خدا و مؤمنین قرار گرفت پشیمان گردید و گفته اند خودرا به این ستون بست و اعلام کرد تازمانی که توبه اش پذیرفته نشود از آنجا برنخواهد خاست که با دعا و گذشت پیامبر توبه اش پذیرفته میشود و لذا این ستون بنام توبه نامگذاری گردیده است .

حرکت به سوی مکه مکرمه

برای ورورد به مکه طبق سنت رسول الله ، زائرین میبایست قبل از رسیدن و با آداب خاصی و در مکان مشخص لباس احرام بپوشند و باصطلاح مُحرِم گردند ، این مکان برای زائرینی که از مسیر مدینه به مکه وارد میگردند" مسجد شجره" است  این مسجد در 15کیلومتری خروجی مدینه بسوی مکه قرار داردو ظاهراًاولین مکانی است که پیامبر اسلام درآنجا آداب احرام را به حجاج عازم مکه تعلیم داده است .ادای این فریضه و آداب مربوط به آن یکی از مراسم دیدنی و واجد شور و حال خاص زائرین است که درآن زائرین با پوشیدن لباسهای سفید (که برای مردان بصورت دوتکه پارچه ندوخته که بالا و پائین تنه را میپوشاند ) و زنان نیز با چادرهای سفید رنگ در قالب دستجات کاروانهای زیارتی جماعتی لبیک و تکبیرگو را به نمایش میگذارندکه توصیفی از صحنه های محشر و قیامت را به نمایش میگذارد ، در واقع حاجی با این پوشش و لبیک آماده حضور در صحنه قیامت میگردد محرمات تأکیدی این مرحله از قبیل نوع پوشش ، عدم ورود به سایه ، عدم استعمال هرگونه وسیله آرایش و عطریات، نچیدن ناخن و مو و قسم نخوردن به اسامی باریتعالی همگی حکایت از آمادگی برای ورود به عالمی دارد که فی الواقع با عالم حیات مادی فاصله میگیرد و عدم تفاوت و تبعیض ظاهری در بین آنان سندی دیگر بر این مدعاست .

اطراق در مسجد شجره تا غروب به دلیل عدم امکان حرکت در سایه در هنگام روز به طول میکشد و لذا پس از ادای نماز تحیت و نماز مغرب و عشاء ساعت 7/5غروب حرکت به سمت مکه اغاز میگردد ، مسیر 450کیلومتر مدینه به مکه در ساعت یک پس از نیمه شب به پایان میرسد .

در این مرحله کاروانهای سفید پوش علیرغم خستگی طی مسیر طولانی اما تکبیر گویان آماده انجام مناسک حج ابراهیمی میگردند ، لازم به ذکراست که انتخاب این محدوده زمانی مناسبترین زمان از لحاظ عدم ازدحام جمعیت نمازگزاران صبح است که تا ساعاتی دیگر سرمیرسند و لذا انجام مناسک در ازدحام حاصله از حضور آنان با سختی مواجه خواهد شد .لذا مراسم آغاز میگردد:

مراسم طواف کعبه

7دور طواف سنگ کعبه در مسیر خلاف گردش عقربه ساعت (*) و سپس ادای 2رکعت نماز طواف کعبه در پشت مکانی بنام "مقام لابراهیم" و سپس نوبت "سعی" بین صفا و مروه که تابلوهاب خاص جهت  ورود به آن را باعنوان "مسعی" نشان داده اند که آنهم 7بار تکرار میگردد . در قسمتی ازفاصله 300تا400متری بین صفا و مروه  دوچراغ سبز روشن گردیده که حجاج بعنوان حرکتی نمادین این مسیر را به صورت "هروله " یا دویدن طی میکنند که خود نمادی است ازسعی و تلاش هاحر در هنگامی که این فاصله را برای جستجوی آب با هروله در حالی طی مینموده که چشمانش به سمت جایگاهی در حاشیه دیوار کعبه است بنام حجر اسماعیل که هاجر فرزندش را برای جستجوی آب آنجا قرار داده است .پس از مراسم سعی مراسم طواف نساء آنهم بصورت 7دورگردش در اطراف کعبه و سپس ادای فریضه نماز طواف نساء انجام میگردد با پایان مناسک صدای اذان صبح از مأذنه های مسجدالحرام برمیخیزد و نمازگزاران که اکنون بصورت جمعیتی متراکم در حال جرخش هماهنگ حول نطقه مرکزی و محوری کعبه اند برای ادای نماز جماعت صبح با امامت شیخ مسجدالحرام آماده میگردند با صدای "قدقامت الصلوة" جمیت متوقف و بصورت دوائر متحدالمرکزی حول نقطه مرکزی کعبه آماده قیام برای ادای فریضه جماعت میگردند و گوئی این جمعیت که از نقاط مختلف جهان و از مذاهب و فرقه های متفاوت مسلمین اینجا گردآمده اند باهم توافق نموده اند تا اتحاد عظیم ملل مسلمان را علیرغم تفاوت های نژادی و فرقه ای و سرزمینی به صورتی متحدالشکل و فاقد تمایز و تبعیض دراین مکان که قبله دلهای جمیع مسلمین است به نمایش بگذارند.

(*) - اینکه جهت حرکت و چرخش حول نقطه مرکزی کعبه بایستی از شانه چب و خلاف گردش عقربه های ساعت باشد برای من معنای خاصی را به ذهن متبادر میکرد و توضیحی در اینخصوص در هیچیک از کتب مربوط به مناسک حج در این رابطه ندیدم ، به زعم اینجانب حاجی کسی است که با ندای استغفرالله به خدای خود رجوع میکند و این رجوع طبعاًبایستی در وارسی گذشته خود و با توبه و انابه از آن توام گردد تا استحقاق پذیرش توبه را از ناحیه خالق کعبه کسب نماید و این گردش خلاف عقربه های ساعت نمادی از وارسی گذشته طواف کننده میتواند باشد که در اینجا به شکل نمادین انتخاب گردیده و انتظار عملی نمودن آن در صحنه واقعی زندگی شخص بایستی مورد انتظار و درخواست باشد .